‫روزی روزگاری مردی بود
‫که می‌خواست سن زمین را محاسبه کند
‫در گیر و دار تلاش برای یافتنش
‫با تهدیدی خطیر مواجه شد
‫یک روز زیبای بهاری، در پسدینای کالیفرنبا
۱۹۶۶.
‫کارها روی رواله و زندگی خوبه.
‫بجز برای یک نفر
‫یک ژئوشیمی دان به نام کلر پترسون
‫که همه به اسم "پت" می‌شناختن
‫اون می‌دونه که همه‌ی افراد دور و برش
‫از تهدیدی پنهان در خطر هستند
‫و مصمم شده که به هر قیمتی که شده
‫خطر رو از بین ببره
ارائه شده توسط وبسایت دنیای سریال .:: DonyayeSerial.com ::.
ترجمه: شهاب alinet با تشکر از
جهت اطلاع از جدیدترین آدرس سایت دنیای سریال را در تلگرام دنبال کنید @DonyayeSerialTel
‫اما نمیشه داستان پت پترسون رو بیان کرد
‫بدون اینکه برگردیم به گذشته های دور
‫به زمانی که کره‌ی زمین
‫یعنی خانه‌ی همه‌ی ما، ساخته شد
‫همون زمانی که ستارگان ماده‌ی اصلی ‫تشکیل دهنده‌ی زمین رو تولید کردند
‫"آهن"
‫برای هسته‌ی گداخته‌ی زمین
‫"اکسیژن"
‫برای سنگ ها،آب و هوا
‫"کربن"
‫برای الماس، و حیات
‫ستاره ای متولد شد
‫ستاره‌ی ما
‫تا چند میلیون سال ‫همه چیز به خوبی پیش رفت
‫و ذرات خاک با برخورد به هم به اجرام بزرگتری تبدیل می‌شدند
‫اما به محض اینکه این اجرام آن قدری عظیم شدند
‫که جاذبه‌ی کافی داشته باشند
‫شروع کردند به کشش یکدیگر ‫در مدارهای متقاطع
‫این چهره‌ی دنیای ماست
‫وقتی تازه بوجود آمده بود
‫از آن زمان تا کنون
‫هیچ کجای سطح زمین سالم نماند
‫پس، با همه‌ی اتفاقات زمان تولد زمین ‫و از بین رفتن مدارک خردسالی اون
‫چطور می‌تونستیم امیدوار باشیم ‫که با قطعیت
‫سن دنیای خودمون رو بدونیم؟
‫انسان ها از دوران باستان ‫در سودای حل فهم این موضوع بودند
‫در سال ۱۶۵۰ در ایرلند ‫اسقف اعظم جیمز آشر
‫محاسبه ای انجام داد ‫که به نظر می آمد پاسخ سوال باشد
‫او مثل تقریبا همه‌ی افراد زمان معاصر خودش
‫داستان خلقت کتاب مقدس رو ‫صحیح و معتبر می‌دونست
‫اما کتاب مقدس بطور دقیق به ‫تعداد سال‌ها اشاره ای نکرده بود
‫پس آشر به دنبال رخدادی در "عهد قدیم" گشت ‫(بخش اول و قدیمی تر انجیل)
‫که با وقایع تاریخی مطابقت داشته باشه
‫و چیزی که می‌خواست رو در کتاب دوم پادشاهان یافت ‫(بخشی از کتاب مقدس)
‫مرگ پادشاه بابِل ‫«بخت النصر»
‫در سال ۵۶۲ قبل از میلاد مسیح
‫آشر سپس شروع کرد به اضافه کردن ‫و محاسبه‌ی نسل‌های پیامبران
‫و سران خاندان های بزرگ
‫و ۱۳۹ نسلی که در عهد قدیم
‫از «آدم» تا «بخت النصر» ذکر شده
‫و کشف کرد
‫که جهان در روز ۲۲ اکتبر
‫سال ۴۰۰۴ قبل از میلاد مسیح
‫ساعت ۶ بعدالظهر آغاز شده
‫که روز شنبه بوده است
‫گاه نگاری آشر، (ترتیب وقوع رخدادها با تاریخ دقیق) در ‫دنیای غرب همچون انجیل
‫مقدس شمرده می‌شد
‫تا زمانی که ما برای یافتن سن زمین ‫به کتاب دیگری روی آوردیم
‫کتابی که دل سنگ ها نوشته شده بود
‫بیشتر لایه های سنگی در دیواره ی ‫گرند کنیون
‫از رسوباتی تشکیل شده اند ‫که به صورت رگه های نازک ته نشین شده اند
‫در زمانی که این بخش از جهان دریا بود
‫در دوره‌های زمانی بسیار طولانی ‫رسوبات تحت فشار به سنگ تبدیل شدند
‫در اثر فشار لایه های بعدی که انباشته می‌شدند
‫پایین ترین لایه، قدیمی‌ترین است
‫یک لایه را انتخاب کنید.هر کدام که می‌خواهید
‫اون یکی چطوره؟
‫در زمان های بسیار دور، ‫باید آب کم عمقی اینجا بوده باشد
‫در زمان دوره‌ی زمین شناسی ‫پریکامبرین
‫حدود یک میلیارد سال پیش
‫تنها یک گونه‌ی حیات وجود داشت
‫این باکتری های سبز-آبی ‫مشغول بهره برداری از نور خورشید
‫و تولید اکسیژن بودند
‫برای اونها، ‫اکسیژن تنها ضایعات غیرقابل استفاده بود
‫اما برای جانورانی که بعدا رشد کردند ‫از جمله خود ما
‫نَفَس حیات بود
‫خب. یه لایه‌ی دیگه انتخاب کنید
‫اون یکی چطوره؟
اسم این لایه است the bright angel shale
‫این لایه حدود ۵۳۰ میلیون سال پیش تشکیل شد
‫این ردپا ها ‫۲۶۰میلیون سال پیش ایجاد شده اند
‫پس اگر می‌خواید سن زمین رو بدونید
‫کافیه حساب کنید که تشکیل شدن ‫هر لایه چقدر زمان برده
‫بعد به‌جای شمردن ‫«نسل های پیامبران»
‫اعداد رو با هم جمع بزنید
‫آسونه مگه نه؟
‫ما از مشاهده‌ی این فرایند ‫که هنوز هم امروزه در حال رخ دادن
‫اقیانوس ها و دریاچه های سراسر دنیاست
‫متوجه یک مشکل شدیم
‫اینکه رسوبات می‌تونن با سرعت های ‫گوناگون ته نشین و انباشته بشن
‫این فرایند معمولا بسیار آهسته رخ میده
‫مثلا حدود ۳۰ سانتی متر در هر یک هزار سال
‫اما در موقع یک سیل فاجعه آمیز که به ندرت رخ میده
‫این فرایند می‌تونه به طرز قابل توجهی سریع تر بشه
‫اونقدر که ۳۰ سانتی متر رسوب تنها در عرض ‫چند روز ایجاد بشه
‫زمین شناسان زیادی از این روش برای
‫محاسبه‌ی سن زمین استفاده کردند
‫آنها از گرند کنیون
‫و دیگر رشته های رسوبی اقصی نقاط جهان ‫استفاده کردند
‫اما پاسخ هایی که یافتند چنان تنوع و اختلاف فاحشی داشت ‫که چندان مفید و قابل استفاده نبود
‫مثلا چیزی بین ۳ میلیون تا پانزده میلیارد سال
‫و البته این روش مشکلات دیگری هم داشت
‫حتی عمیق ترین لایه های سنگی
‫قدیمی‌ترین مواد کرده زمین نیستند
‫چرا؟ چون حتی سنگ ها هم نمی‌تونستند از
‫نخستین دوره‌ی سخت و شدید تکوین زمین ‫جان سالم بدر ببرند
‫اما در فضا، ماجرا چیز دیگریست
‫آیا هیچ یادگاری از زمانی که زمین به وجود ‫آمد وجود دارد؟
‫جیز هایی که بتوانند سن راستین زمین را بر ما آشکار کنند؟
‫من جایی رو می‌شناسم که مواد و مصالح باقی مونده
‫از زمان پدید آمدن منظومه‌ی شمسی ما رو میشه پیدا کرد
‫یعنی بین مدارهای مشتری و مریخ
‫مواد تشکیل دهنده‌ی کره‌ی زمین ‫وقتی که تازه متولد شده بود
‫سرگردان در مخرنی سرد ‫بدون هیچ تغییری
‫از آن زمان تا کنون
‫چیزی حدود یک میلیون سال
‫خرده سیارکی بزرگ ‫با یکی بسیار کوچکتر برخورد کرد
‫و مسیر آن را تغییر داد
‫برخوردی در مسیر حرکت که چیزی حدود
‫پنجاه هزار سال پیش رخ داد
‫باید حسابی آرامش گرند کنیون را بهم زده باشه
‫زمانی که از بالای اون رد می‌شده
‫تا این گودال رو در جایی که
‫روزی آریزونا خواهد شد منفجر کنه
‫قطعاتی از این شهاب سنگ آهنی ‫که این گودال را پدید آورد
‫سالم و دست نخورده مانده است
‫اگر می‌تونستیم تشخیص بدیم این آهن ‫در چه زمانی تشکیل شده
‫سن منظومه‌ی شمسی رو می‌فهمیدیم
‫که زمین هم جزئی از اونه
‫اما چطور می‌تونستیم این کار رو بکنیم؟
‫یه سنگ انتخاب کنید
‫فرقی نداره کدوم
‫این یکی چطوره؟
‫بعضی از اتم های این سنگ ممکنه رادیو اکتیو بوده باشند
‫که یعنی بطور هم زمان تجزیه شدند
‫و به عناصِر دیگه تبدیل شدند
‫یک اتم اورانیوم، اول تبدیل به یک اتم توریم میشه
‫البته به طور متوسط، چند میلیارد سال زمان می‌بره
‫اتم توریم به طرز قابل توجهی ناپایدار تره
‫و در کمتر از یک ماه ‫تبدیل به پروتاکتینیوم میشه
‫یک دقیقه بعد، پروتاکتینیوم چیز دیگری میشه
‫اتم دستخوش ده تغییر شکل هسته ای دیگه میشه
‫تا زمانی که به آخرین مرحله‌ی زنجیره‌ی تنزل می‌رسه
‫یک اتم پایدار ‫«سرب»
‫و سرب باقی خواهد موند
‫تا ابَد
‫در قرن بیستم طی دهه های متوالی ‫تلاش های عظیمی برای
‫اندازه گرفتن زمانی که هر عنصر رادیواکتیو نیاز داره تا
‫تبدیل به عنصر دیگری بشه انجام شد
‫فیزیکدانان کشف کردند که اتم های ‫هر عنصر ناپایدار
‫با سرعت ثابتی تبدیل به اتم دیگر می‌شود
‫هسته‌ی اتم مثل یک ‫معبد می‌مونه
‫مصون از هرگونه صدمات و تغییرات محیطی
‫با چکش بهش ضربه بزنید
‫در روغن سرخش کنید
‫بخارش کنید
‫ساعت هسته ای به کار خودش ادامه میده
‫و زمان استاندارد دقیق خودش رو نگه می‌داره
‫زمانی که نیازی به نگاه کردن به خورشید و ستاره ها نداره
‫چه راهی برای پیدا کردن سن واقعی زمین
‫بهتر از اتم اورانیوم؟
‫اگر بدونید چه مقدار از اورانیوم موجود در یک سنگ
‫تبدیل به سرب شده
‫اونوقت می‌تونید محاسبه کنید چه مقدار زمان
‫از موقع بوجود آمدن اون سنگ می‌گذره.
‫اما یه مشکلی هست
‫سنگ‌هایی که موقع شکل‌گیری اولیه‌ی ‫کره‌ی زمین وجود داشتند
‫دیگه نیستند
‫همشون خُرد، ذوب و یا تبدیل شدند
‫یک راه برای محاسبه‌ی مقدار سربی که
‫در آغاز وجود داشت هست
‫هدیه ای آسمانی:
‫شهاب سنگ ها
‫این یکی... تکه ای از شهاب سنگی که
‫این گودال رو درست کرد، عالی بود
‫مقدار سرب موجود در عمق این شهاب سنگ
‫دقیقا همون مقداری است که وقتی زمین شکل گرفت بود
‫از آنجا که شما سرعت ثابت تبدیل اورانیوم را می‌دانید
‫توسط اون می‌تونید سن شهاب سنگ رو تشخیص بدید
‫که همون زمانی است که زمین تشکیل شده
‫تنها لازم بود که مقدار سرب
‫درون شهاب سنگ رو اندازه بگیرید
‫آسونه نه؟
‫دانشمندی به نام هریس بران
‫در دانشگاه شیکاگو
‫اولین نفری بود که سال ۱۹۴۷ این موضوع رو فهمید.
‫او یک دانش آموخته‌ی جوان رو ‫برای انجام این کار انتخاب کرد
‫پترسون هیچ وقت تصور نمی‌کرد که این ماموریت
‫چطور مسیر زندگی او
‫و ما را دگرگون خواهد کرد
‫اونچه که تحقیق علمی صِرف به نظر می‌رسید
‫معلوم شد که خیلی بیش از این ها بوده
‫کلر پترسون، پسر یک پستچی از آیوا
‫ذاتا سرکش، و در مدرسه هم چندان خوب نبود
‫اما دانشمند بالفطره بود
‫زمین شناسی به نام هریسون بران
‫به پترسون ماموریتی علمی واگذار کرد
‫که به نظر آسان می‌رسید
‫اشکال نداره پت صدات کنم؟
‫می‌دونم که تو زمین شناس نیستی
‫احتمالا فرق بین گرانیت و فلدسپار هم نمی‌دونی
‫اما شنیدم توی کار کردن با
‫دستگاه طیف سنج مواد خیلی واردی
‫خوبه. ازدواج کردی پت؟
‫بله، لوری. بله اون... اون هم شیمیدانه
‫ما با هم روی پروژه‌ی منهتن کار کردیم
‫توی اوت ریج
‫خوبه. باشه. خب اولین چیزی که باید بدونی:
‫یه کریستال های ریزی هستند به نام زیرکون
‫خیلی خیلی کوچکند، اندازه‌ی نوک سوزن ‫خیلی هم سفت و سختن
‫هیچی بهش وارد یا ازشون خارج نمیشه
‫منظورم اینه که میلیارد ها ساله که اینطورن
‫ما می‌دونیم این ذرات چقدر ‫قدیمی‌اند چون سنگ هایی
‫که اونها ازش اومدن رو تعیین تاریخ کردیم
‫هر زیرکون فقط چند ذره‌ی اورانیوم در
‫چند میلیون داره و اون اورانیوم هم در حال تبدیل شدن
‫به ذرات کوچکتر سربه
‫یه راهی پیدا کن که مقدار این سرب رو محاسبه کنی
‫بعد همین کارو با شهاب سنگ انجام بده
‫فکر می‌کنی بتونی این کارو بکنی پت؟
‫بله بله چرا که نه
‫خوبه، جون وقتی این کارو بکنی، اولین ‫نفری خواهی بود
‫که سن زمین رو می‌دونه
‫و حسابی معروف می‌شی
‫کار آسونیه
‫مثل آب خوردن
‫وقتی پترسون مشغول اندازه گیری
‫مقادیر ناچیز سرب در ذره های زیرکون بود
‫دانش آموخته‌ی دیگری بنام جرج تیلتون
‫مقدار اورانیوم رو در همون ذرات اندازه می‌گرفت
‫کاری که پترسون باید می‌کرد
‫اندازه گیری مقدار سرب با دقت یکسان بود
‫بیا بگیر پت
‫شش بار اندازه گیری کردم، نتایج یکسان بود
‫۳.۲ قطعه در میلیون
‫بله، خیلی‌خب جرج. ممنون
‫نتایج تیلتون همیشه یکسان بودند
‫اما نتایج پترسون از مقدار سرب در همون ذرات
‫به طرز چشمگیری متضاد و ناهمخوان بود
‫با عقل جور در نمیومد
‫آیا ممکن بود آزمایشگاه توسط آزمایش های قبلی
‫با سرب آلوده شده باشه؟
‫شاید مشکل بالا بودن مقدار طبیعی سرب
‫در محیط بود که باعث اختلال در آزمایش می‌شد
‫پترسون هرکاری که می‌تونست انجام داد
‫تا آزمایشگاه رو از سرب پاک کنه
‫اما هنوز صد برابر سرب اضافه وجود داشت
‫او دو سال با این مشکل کلنجار رفت
‫آره جون خودت عین آب خوردنه
‫پترسون متوجه شد ناچاره که ظرف ها و ‫ابزار های آزمایشگاهی رو
‫در اسید بجوشونه و مواد شیمیایی رو برای ‫کم کردن آلودگی سرب در آزمایشگاهش
‫خلوص بیشتری بده
‫هی... شما
‫نه! ‫من تازه اومدم
‫می‌دونید دستشویی کجاست؟
‫آه! لعنت
‫همه‌ی تمیزکاری و ضد عفونی کردن های ‫وسواسی پترسون
‫هنوز کمکی به به حل مشکل نکرده بود
‫او می بایست آزمایشگاه شخصی خودش رو ‫از نو طراحی کنه و بسازه
‫این فرصت وقتی دست داد که ‫هریسون براون
‫به انستیتوی تکنولوژی کالیفرنیا ‫در پاسادینا رفت
‫و از پترسون دعوت کرد که بهش ملحق بشه
‫خیلی‌خب تام دیگه کافیه
‫حالا می‌تونیم از راهرو عبور کنیم
‫پترسون اکنون شش سال بود که درگیر موضوع بود
‫سرسختانه منابع مختلف سرب رو
‫که ممکن بود وسایلش رو تحت تاثیر قرار بدهد
‫پیدا می‌کرد و از بین می‌برد
او اولین اتاق «فوق تمیز» جهان رو ساخته بود
‫او بالاخره تونست اندازه بگیره که
‫چقدر سرب در سنگ بود
‫همون سنگی که عمرش قبلا مشخص شده بود
‫بالاخره پترسون آماده بود
‫تا عهده‌ی شهاب سنگ آهن بربیاد
‫و سن واقعی زمین رو مشخص کنه
‫او نمونه‌ی شهاب سنگ خودش رو
‫به لابراتوار ملی آرگون آورد
‫جایی که دقیق ترین طیف سنج جهان
‫به تازگی در اون شروع به کار کرده بود
‫دُکی، نمیشه تا فردا صبر کنی؟
‫خب رفیق، باید تو رو بخارت کنیم
‫طیف سنج از آهنربا استفاده می‌کنه
‫تا عناصر مختلف درون یک نمونه رو از هم جدا کنه
‫تا بشه مقدار هر کدوم رو محاسبه کرد
‫این آخرین قطعه گمشده پازل برای تشخیص
‫سن واقعی زمین رو فراهم می‌کرد
‫حالا تو رو یونیزه می‌کنم
‫اسمش از خودش بدتره
چه الکترونی بین دوستان هستش؟
‫چون نمونه رو از هرگونه آلودگی ‫سرب محیط خارج حفظ کرده بود
‫پترسون بالاخره آماده بود تا میزان
‫سرب و اورانیوم درون نمونه رو حساب کنه
‫و محاسبه کنه که اونها چند سال پیش تشکیل شدند
‫یعنی سن واقعی کره‌ی زمین
‫متشکرم از همه‌ی دانشمندانی که قبل از من بوده اند
.متشکرم از زمین شناسان
متشکرم چارلز لایل ( زمین شناس سرشناس انگلیسی قرن نوزدهم و از دوستان نزدیک چارلز داروین)
متشکرم مایکل فارادی (دانشمند برجسته‌ی انگلیسی قرن هجدهم در زمینه الکترومغناطیس و الکتروشیمی)
j.j. thomson. جی جی تامسون (فیزیکدان انگلیسی قرون ۱۹ و ۲۰ و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل فیزیک در ۱۹۰۶)
ارنست رادرفورد (فیزیکدان هسته ای نیوزلندی قرن بیستم-ملقب به پدر انرژی هسته ای)
‫متشکرم هریسون برون ‫(فیزیکدان و ژئوشیمیست امریکایی قرن بیستم)
‫جهان چهار و نیم میلیارد سال عمر دارد
‫ما موفق شدیم
‫مادر؟
‫مادر
‫پترسون می‌خواست مادرش اولین کسی باشه که اونچه او
‫برای کشفش سال‌ها باهاش دست و پنجه نرم کرده بود رو بدونه
‫سن واقعی زمین
‫جایزش برای این اکتشاف؟
‫دنیایی از مشکلات
‫او خبر نداشت، اما در مسیر برخورد
‫با برخی از قوی ترین افراد جهان بود
‫برای رومیان باستان
‫سیاره‌ی حلقه دار شکوهمند زحل ‫مکانی واقعی نبود
‫نه بخشی از جهان، بلکه پادشاهی از جانب خداوند
‫فرزند آمیزش آسمان و زمین
‫خدای سرب بود
‫این ستون ها تنها بازمانده ی
‫قدیمی‌ترین معبد محل اجتماعات رومی ها بود
‫که اولین بار ۲۵۰۰ سال پیش ‫وقف زحل شده بود
‫همچنین خزانه داری روم
‫و دیوان سنجش و توزین بود
است saturnalia امشب (جشن خدای زهل)
‫جشنی دبوانه وار در ماه دسامبر برای ادای احترام به زحل
‫و زندگی همه‌ی وارونه خواهد شد
‫اربابان به بردگان خدمت خواهند کرد
‫جنگ یا اعدامی انجام نخواهد شد
‫و مردم به یکدیگر هدیه خواهند داد
‫چند صد سال دیگر از چنین روزی
‫وقتی اولین پدران کلیسا به دنبال ‫راهی می‌گردند که
‫کافران بیشتری رو به سمت خودشون جذب کنند
‫تصمیم می‌گیرند که «ساتورنالیا» رو ‫به «کریسمس» تبدیل کنند
‫و این آخرین عید از لیستی طولانی از اعیاد زمستانی ای است
‫که کلیسا تصمیم گرفت برای مقاصد خود تغییر دهد
‫مجسمه‌ی عظیم زحل احتمالا همچین چیزی بوده
‫در شب بزرگداشت زحل
‫اما در روم باستان ‫این خدا،روی دیگری هم داشت،جنبه ای تاریک
‫سرد و بدخلق،هیولایی تنبل
‫که تسلیم کشمکش خشم و جنون بود
‫او دست به خشونتی غیر قابل بیان نسبت به پدرش زد
‫و فرزندانش را بلعید
‫از بین همه‌ی سیاره های قابل رویت
‫برای چشمان پیشینیان که ابزاری برای دیدن دوردست نداشتند
‫زحل کندترین سیاره بود
‫که همین مشخص می‌کرد
‫که چرا نام خدای سرب به آن داده بودند
‫اما بر ما پنهان نیست
‫که جنبه های منفی تر شخصیت زحل
‫بازتاب دهنده‌ی دانش پیشینیان از ‫علایم مسمومیت با سرب بود
‫وضعیت مضحکی بود که رومی ها داشتند
‫با اینکه می‌دونستند
‫تماس با سرب بدون شک باعث مسمومیت افراد
‫عقیم شدن و دیوانگی میشه
‫ با این حال اگر گفتید برای ساختن لوله هایی که
‫آب آشامیدنی اونها رو از کانال ها عبور می‌داد ‫از چه فلزی استفاده کردند؟
‫یه راهنمایی بهتون می‌کنم
لغت «لوله کشی» از (plumbing)
از کلمه‌ی یونانی «سرب» گرفته شده (plumbum)
‫برای ساختن لوله های حمام های معروفشون ‫از چه فلزی استفاده می‌کردند؟
‫و طعم ترش شراب رو چطور از بین می‌بردن و ‫شیرینش می‌کردند؟
‫برای ساختن خمره ها و دیگ های غذاشون از چی استفاده می‌کردند؟
‫برخی تاریخدانان معتقدند
‫که استفاده‌ی گسترده از سرب دلیل اصلی
‫افول و سقوط امپراطوری روم بود
‫چرا مدت ها پس از اینکه می‌دونستند سرب سمّی است
‫هنوز هم ازش استفاده می‌کردند؟
‫چون ارزان بود،و شکل دادن و کار کردن باهاش آسان بود
‫و کسانی که در معرض درجات کشنده‌ی سرب بودند
‫معدنچی ها و کارگرانی بودند که با سرب کار می‌کردند
‫و کسی براشون ارزشی قائل نبود
‫زندگی اون ها اهمیتی نداشت
‫اون ها بَرده بودند
‫بیشتر سرب موجود در کره‌ی زمین در جایی بسیار دور
‫از موجودات زنده، در قعر زمین بود
‫اما حدود ۸۵۰۰ سال پیش
‫انسان ها کم کم متوجه شدند که چطور باید حفاری
‫و فلزات رو از سنگ ها استخراج کنند
‫زمانی که این اقامتگاه تازه ساخته شده بود
‫تنها چند هزار سال پیش
‫رومیان سالانه ۸۰ هزار تن سرب تولید می‌کردند
‫چرا سرب اینقدر برای ما سمّی است؟
‫چون وقتی سرب وارد خون میشه
‫شکل دیگر فلزات مثل روی و آهن رو به خودش می‌گیره
‫عناصری که سلول های ما برای رشد و نمو ‫بهشون نیاز دارند
‫آنزیم های درون سلول از تغییر ‫شکل سرب فریب می‌خورند
‫و شروع به رقصیدن می‌کنند
‫اما این رقص مرگه ‫چون سرب عنصر دغل بازیه که
‫نمی‌تونه نیاز های حیاتی سلول رو برآورده کنه
‫همچنین سرب انتقال دهنده های عصبی
‫یعنی شبکه ارتباطی بین سلول ها رو مسدود می‌کنه
‫که باعث اختلال در گیرنده‌ی های مولکولی میشه
‫که برای حافظه و یادگیری ضروری هستند
‫این فرایند بالاخص برای کودکان بسیار مضرّه
‫مسمومیت سرب به هیچ کس رحم نمی‌کنه
‫در سال های آغازین قرن بیستم
‫تولید کننده های رنگ صنعتی که از سرب تهیه می‌شد
‫صنعت نوپای تبلیغات رو به خدمت گرفتند ‫تا مصرف کنندگان رو متقاعد کنند که سرب
‫برای کودکان ضرری نداره
‫«سرباز اسباب بازی سربی روزی به بچه‌ی هلندی گفت»
‫«همه‌ی ما دوستای خوبی داریم که توشون از سرب استفاده شده»
‫«بیا یه مهمونی بگیریم و دوستامون رو دعوت کنیم»
‫«تا همه با بقیه‌ی اعضای خونواده‌ی شاد سربی ها آشنا بشن»
‫«اولین مهمون یه لامپ برقی سرخوش و شاد بود»
‫«لامپ گفت من خیلی درخشانم»
‫«همیشه شب رو روشن می‌کنم»
‫«همه‌ی درخششم مال کله‌ی شیشه ای منه»
‫«که نور رو درخشان تر نشون میده»
‫«چون از سرب درست شده»
‫«یک جفت کفش وارد شدند و دستای کوچولوی هلندی رو گرفتند»
‫«گفتند ما محافظ تو هستیم که پاهاتو خشک و گرم نگه می‌داریم»
‫«می‌دونی وقتی ما درست می‌شدیم مردی که مارو ساخت گفت»
‫«ما قوی و سرسخت و سرزنده ایم»
‫«چون توی ما از سرب استفاده شده»
‫اما تولید سرب هنوز به اوج خودش نرسیده بود
‫تا وایل دهه‌ی ۱۹۲۰
‫که تامس میجلی شیمی دان
‫و چارلز کتِرینگ مخترع از جنرال موتورز
‫متوجه شدند که سرب تترا اتیل ‫(ترکیب سنگین و سمی سرب که به بنزین می‌افزایند)
‫میشه به عنوان افزودنی ضد ضربه زنندگی به بنزین افزوده بشه
‫اونا کمپانی ای با اسم شرکت اتیل تاسیس کردند
‫این ماده حتی زمانی توسط وزارت جنگ آمریکا به عنوان
‫گاز سمی برای استفاده‌ی احتمالی در جنگ مورد بررسی قرار گرفته بود
‫برخلاف سرب محلول در رنگ، این نوع سرب ‫محلول در چربی بود ‫(اضافه‌ی آن از بدن دفع نمی‌شد)
‫ اگه نصف فنجان از اون روی پوست بریزه می‌تونه شما رو بکشه
‫تولید کنندگان حساب کردند
‫که می‌تونن سالی ۶۰ میلیون تن از اون رو بفروشن
‫تنها مشکل این بود که
‫بعضی از کارگرها یی که این مواد رو در
‫کارخونه های دلاوِر و جرزی تهیه می‌کردند
‫دچار توهم می‌شدند و از پنجره بیرون می‌پریدند
‫و با ضجه و فریاد جان می‌دادند
‫این تجارتِ فوق‌العاده پرسودی بود که به تبلیغاتی
‫فراتر از رقصیدن لامپ نیاز داشت
‫چیزی که نیاز بود، یک دانشمند بود
‫که ترس مردم رو از بین ببره و تصویری که از ‫سرب در ذهن داشتند رو بهبود ببخشه
‫و کارخونه دارها شخص مناسب این کار رو پیدا کردند
‫این یکی از اولین دفعاتی بود
‫که از اعتبار علم و دانش
‫برای سرپوش گذاشتن روی خطری که سلامت مردم ‫و محیط زیست رو تهدید می‌کرد استفاده شد
‫رابرت کیهو، دکتری جوان از سینسیناتی
‫توسط شرکت جی ام استخدام شد
‫او با استفاده از علم راجع‌به خطرناک بودن سرب
‫در اذهان عمومی تردید ایجاد کرد
‫او گفت که سرب در طبیعت تولید میشه و طبیعیه
‫بله، ممکنه خطرات شغلی ای برای کسانی که
‫با سرب کار می‌کنند وجود داشته باشه
‫که می‌تونه به بهترین شکل با دستورالعمل های صنعتی کنترل بشه
‫و هیچ شواهدی دال بر اینکه
‫سرب سلامت مصرف کنندگان رو تهدید کنه وجود نداره
‫ تا ده ها سال هیچ کس نظریات او رو به چالش نکشید
‫تا زمانی که کلر پترسون رفت به دنبال
‫پیدا کردن سن زمین
‫تحقیقات پترسون درباره‌ی سن کره‌ی زمین
‫او رو تبدیل به برجسته ترین متخصص اندازه گیری
‫آثار و مقادیر سرب جهان کرده بود
‫و مثل بقیه‌ی هم عصران خودش
‫تصور می‌کرد پراکنش سرب بصورت طبیعی صورت می‌گیره
‫او که به معنای واقعی کلمه دانشمند بود ‫شروع کرد
‫به کشف هرچیزی که می‌شد راجع به
‫به چرخه‌ی تولید و بقای سرب در محیط زیست فهمید
‫او با استفاده از کمک مالی انستیتوی نفت امریکا
‫میزان غلظت سرب موجود در آب های
‫عمیق و کم عمق دریا رو اندازه گرفت
‫بار دیگر، پترسون متوجه شد که
‫اطلاعات اولیه اش اصلا جور در نمیومد
‫در آب های عمیق دریا فقط مقادیر ناچیزی
‫ از سرب مشاهده می‌شد
‫اما در قسمت های کم عمق و سطحی
‫غلظت سرب صدها برابر بیشتر بود
‫در اقیانوس ها، صدها سال زمان لازمه
‫تا آبهای سطحی با آبهای قسمت های عمیق در آمیخته شوند
‫این باعث شد پترسون متوجه بشه که ‫مقادیر عظیمی از سربِ موجود در آب ها‌ی کم عمق
‫به تازگی به اون وارد شده
‫ اگر غیر از این بود می بایست سرب ‫به میزان برابری در آب ها پخش می‌شد
‫با دونستن مقدار سرب موجود در آب های کم عمق
‫و مقدار زمانی که نیاز بود تا این سرب با لایه های ‫ عمیق تر مخلوط بشه
‫او توانست نرخ آلودگی سرب در سطح رو تخمین بزنه
‫پترسون از خودش پرسید
‫چه چیزی می‌تونه منبع چنین میزان عظیمی از سرب در ‫اقیانوس های جهان باشه؟
‫این همه سرب از کجا میاد؟
‫فکر کنم می‌دونم هریسون
‫از بنزین سرب دار میاد
‫خب پس یه مشکلی داریم پت
‫چون این همون جاییه که پول هم ازش میاد
‫اما پترسون خیال نداشت تسلیم بشه
‫اون مستقیم رفت سراغ چاپ یک مقاله‌ی علمی
‫تا مدارکی که بر علیه بنزین سرب دار داشت ارائه بده
‫وقتی او مقاله رو برای ژورنال علمی بسیار معتبر
فرستاد nature اسم خودش رو در جایگاه دوم قرار داد
‫او معمولا این کار رو برای دانشجوهاش انجام می داد
‫تا به اعتبار اسمشون کمک کنه
‫او در تمام عمرش از قرار گرفتن در کانون توجه مردم
‫و مزایای اون اجتناب کرد
‫تنها سه روز بعد از انتشار مقاله
‫مقاومت ها شروع شد
‫سلام دکتر پترسون ‫از آشنایی با شما خوشوقتم
‫به شدت تحت تاثیر کار شما قرار گرفتم
‫کار شما خیلی برای ما
‫در شرکت های نفتی و صنایع شیمیایی مفیده
‫خب بدون کمک های مالی شما امکان پذیر نبود
‫دقیقا. و دلمون می‌خواد هر کاری که می‌تونیم برای کمک ‫به شما انجام بدیم
‫خب من داشتم به این فکر می‌کردم که میزان سرب در یخ های قطبی رو اندازه بگیرم
‫تا ببینم همون وضعیت اقیانوس ها رو داره یا نه
‫سرب؟ شما که این کار رو قبلا انجام دادید
‫ما فکر می‌کنیم وقتشه که شما به سراغ دیگر ‫عناصر کمیاب برید
‫در واقع، دکتر پترسون
‫توانایی مالی برای پستیبانی تحقیقات شما در هر رشته ی ‫دیگه ای بجر این یکی
‫هیچ محدودیتی نداره
‫سرب سم عصبیه
‫وقتی سرب تترا اتیل رو از کارخونه منتقل می‌کنید
‫قبل از اینکه به بنزین اضافش کنید
‫مثل سلاح شیمیایی با احتیاط جابجاش می‌کنید
‫این کار حتما دلیلی داره
‫فکر می‌کنید وقتی این همه سرب
‫از اگزوز ماشین خارج میشه بعدش کجا میره؟
‫به این فکر کنید که چه بلایی ممکنه سر خودمون ‫و بچه هامون بیاره؟
‫دکتر کیهو نشون داده که میزان سرب موجود در محیط
‫مثل برف ماه دسامبر طبیعیه
‫پس چرا توی آبهای عمیق هیچی نیست؟ ‫اینجا رو ببینید
‫بذارید نشونتون بدم
‫متشکریم که وقت گذاشتید
‫صبر کنید، شما می‌خواید همینطور به کارتون ادامه بدید
‫و میلیون ها تن سم رو وارد هوایی که تنفس می‌کنیم بکنید؟
‫اگر تحقیقات من کار شما رو متوقف نکنه
‫در آینده یک دانشمند دیگه این کارو خواهد کرد
‫بودجه‌ی تحقیقاتی پترسون از طرف صنایع نفتی
‫یک شبه از بین رفت
‫در حقیقت تلاش کردند اخراجش کنند
‫اما دولت ایالات متحده ‫ارتش، نیروی دریایی
‫کمیسیون انرژی هسته ای ‫اداره‌ی سلامت اجتماعی
‫و بنیاد ملی علوم ‫در کنارش ایستادند
‫و از تحقیقات او راجع‌به آلودگی سرب حمایت کردند
‫تحقیقاتش او رو از گرینلند در شمالی ترین نقطه‌ی زمین
‫تا قطب جنوبگان در جنوبی ترین نقطه‌ی زمین
‫و رودخانه ها، کوه ها ‫و دره های میان اونها برد
‫حتی در سخت ترین شرایط
‫پترسون و تیمش سخت کار کردند تا محیط
‫بی نقص «اتاق تمیز» رو بازسازی کنند
‫لباس های پلاستیکی اونها هر روز باید عوض می‌شد
‫و روزی ۱۰-۱۲ ساعت در هوای زیر صفر درجه کار می‌کردند
‫اونها راهی به طول ۶۰ متر
‫در یخ های قطب جنوب حفر کردند
‫این شکلی از سفر در زمان بود
‫برای بدست آوردن برفی که سه قرن پیش باریده بود
.یعنی قبل از آغاز انقلاب صنعتی
!دماغت
!دماغت رو پاک کن لعنتی
‫هزاران برابر سرب بیشتری در بدن تو هست
!تا در این یخ
‫می‌خوای همه‌ی نمونه‌ی کوفتی رو آلوده کنی؟
‫پس از چهار هفته‌ی طاقت فرسا
،و خسته کننده‌ی جمع آوری نمونه ها
.پنرسون آماده بود تا به آزمایشگاهش برگرده
‫او متوجه شد که دقیقا مثل اقیانوس ها، میزان سرب
‫موجود در یخ چند صد سال پیش هم بسیار اندکه
‫هرکجا روی کره‌ی زمین رو که می گشت
‫هرچقدر که در زمان به عقب سفر می‌کرد
:نتایج همواره داستان یکسانی رو روایت می‌کردند
‫میزان طبیعی پراکندگی سرب در آب و هوا
.در زمان های گذشته بسیار کمتر بوده
‫برای هزاران سال، سرب عامل
‫صدمات مغزی،اختلالات رشدی
.رفتار خشونت آمیز و حتی مرگ بوده
‫در جستجوی یافتن سن زمین
‫پترسون به شواهدی دال بر
.مسمومیت انبوه مردم در مقیاسی بی سابقه برخورد
‫اما کیهو و دیگر دانشمندانی
‫که توسط صنعت سرب استخدام شده بودند
مردم را قانع کردند که دلیلی برای .نگران شدن وجود نداره
‫همه پترسون رو آدم پستی می‌دونستند
‫تا اینکه یک نفر به موضوع توجه نشون داد
‫پترسون کشفیاتش درباره‌ی سرب رو
‫در اختیار عموم قرار داد
‫او یافته هاش رو در
‫یک ژورنال بهداشت زیست محیطی مشهور منتشر کرد
‫و چندین کپی هم برای مقامات دولتی مختلف فرستاد
‫از جمله یک سناتور بسیار با نفوذ
‫ادوارد ماسکی اهل مِین رئیسِ کمیسیون
‫آلودگی آب و هوای سنا بود
.در ۱۹۶۶ او یک دادرسی دربار ه‌ی مسئله‌ی سرب ترتیب داد
‫اولین شاهد
‫کسی نبود جز دکتر رابرت کیهو، دانشمند
.مدافع قدیمی بنزین سرب دار
‫آیا نتیجه‌ی تحقیقات شما اینه که از سال ۱۹۳۷
‫تا به امروز هیچ تغییری
‫در میزان سربی که
‫در هوا هست و افراد پلیس
‫کارکنان پمپ بنزین یا رانندگان در معرضش قرار ‫می‌گیرند رخ نداده؟
‫کوچکترین مدرکی وجود نداره
‫که در این وضعیت و در دوره‌ی ما
‫چنین تغییری رخ داده باشه
.هیچ مدرکی نیست
‫زمان جلسات دادرسی طوری تنظیم شده بود ‫که هنگام برگذاری
‫شدید ترین منتقد -کلر پترسون- در قطب جنوب باشه
‫اما او برخلاف انتظار همه
.در روز پنجم اظهارات شهود، به دادگاه وارد شد
‫به نظر می‌رسه که شاهد افزایش
‫میزان سرب در بدن افراد
،در نتیجه‌ی حضور آنها در محیط زیست هستیم
‫درسته؟
.کاملا درسته
‫در تشخیص میزان نمونه‌ی سرب
‫ شما از اندازه گیری هایی که خودتون از محل های مختلف کردید بهره بردید
.بله
‫آیا این مشاهدات با مشاهداتی که
‫راجع بهشون از دیگر شهود شنیدیم تفاوت دارند؟
.خیر، این مشاهدات یکسان هستند
‫شما... شما شهادت دادید که هیچ تغییری
‫در میزان سرب طبیعی رخ نداده، درست میگم؟
.درسته
‫آیا اطمینان دارید؟
.صد در صد
‫میزان سربی که امروزه در بدن افراد هست ‫ممکنه که معمولی باشه
.اما به هیچ عنوان طبیعی نیست
‫پس شما با ارقام دکتر کیهو مخالفتی ندارید؟
.خیر. خیر
‫منظورتون اینه که اعداد و ارقام یکسان
‫به دو نتیجه‌ی متفاوت می‌رسند؟
.بله
‫می‌دونید، این از اون چیزاست که
.انتظار داریم از وکلا بشنویم نه از دانشمندان
.من هم با حرفتون موافقم، درسته
به نظر می‌رسه که شما از نتایج خودتون .کاملا مطمئن هستید دکتر کیهو
‫اتفاقا من در این زمینه بیش از
.هر انسان زنده‌ی دیگه ای تجربه دارم
‫در این میزان، سرب باعث ‫صدمات جدی مزمنی
.در بدن انسان میشه
‫هیچ مدرک پزشکی ای وجود نداره که ‫نشون بده سرب
.باعث به خطر افتادن سلامت عمومی بشه
‫این غیر مسئولانه است که میلیون ها تن مواد
!سمی رو استخراج کنیم و بعد توی محیط زیست رها کنیم
‫اگر مدرکی بود که نشون بده برای سلامتی مضره ‫تا الان پیداش کرده بودیم
!ولی نه اگر شغل و هدف شما فروش سرب باشه
‫پترسون ۲۰ سال دیگه با صنعت سرب جنگید
تا اینکه بالاخره استفاده از سرب در محصولات مصرفی .ابالات متحده ممنوع شد
‫مردی که سن زمین رو مشخص کرد
‫ همچنین عهده دار یکی از
.بزرگترین پیروزی های بهداشت عمومی در قرن بیستم بود
‫دز عرض تنها چند سال، میزان سرب متوسط
.موجود در خون کودکان ۷۵ درصد کاهش پیدا کرد
.امروزه مسائل پزشکی و سلامت، مورد اتفاق همگان است
‫چیزی به عنوان میزان «غیر سمی» سرب
.هرچند ناچیز، در بدن انسان ها وجود نداره
‫امروزه دانشمندان زنگ خطر
.تهدیدات ریست محیطی را به صدا در می‌آورند
‫سود جویان هنوز هم دانشمندان خودشون رو اجیر می‌کنند
.تا آب رو گل آلود کنند
،اما در نهایت
.طبیعت، فریب نخواهد خورد
ارائه شده توسط وبسایت دنیای سریال .:: DonyayeSerial.com ::.
ترجمه: شهاب alinet با تشکر از
جهت اطلاع از جدیدترین آدرس سایت دنیای سریال را در تلگرام دنبال کنید @DonyayeSerialTel